Szkoła Podstawowa we Franknowie mieści się w dwukondygnacyjnym budynku ze stromym dachem i piwnicami. Mury piwnic i przyziemia zawilgacała wilgoć podciągana z gruntu. Osuszanie zamówiła sama szkoła.

Karta realizacji: Szkoła Podstawowa we Franknowie, montaż w 2020 roku; obiekt: budynek szkoły z piwnicami, w trakcie prac: bez kucia murów, w piwnicach: wentylacja mechaniczna, pomiary: 4 razy w tych samych miejscach, 2020–2024; średnia wilgotność muru w 7 miejscach, po ponad 3 latach: z 7,8% do 2,5%
RYS. Nr. AQ-BL-FRA — Karta realizacji

Stan przed: mokre dolne części ścian

Przy montażu zmierzyliśmy mury w dziewięciu miejscach: na ścianach zewnętrznych, w piwnicy i w pomieszczeniach szkoły. Nisko, na wysokości 30 i 40 cm, mur miał 13,71%, 10,16%, 8,06% i 7,61% wody. Mury piwnic są chłodne, a powietrze w piwnicy bywa bardzo wilgotne. To dwa źródła wilgoci, które trzeba rozdzielić.

Co zrobiliśmy

W grudniu 2020 roku zamontowaliśmy system osuszania w piwnicy. Urządzenie wisi pod stropem na pręcie. Wracaliśmy z pomiarami w tych samych miejscach w styczniu 2022, w lutym 2023 i w kwietniu 2024 roku. Przy każdej wizycie mierzyliśmy też wilgotność powietrza w piwnicy.

Oś czasu realizacji. Grudzień 2020: montaż i pomiar wyjściowy; 11 stycznia 2022: w piwnicy 96,6% wilgotności powietrza, zalecenie: stała wentylacja; 23 lutego 2023: pomiar po dwóch latach; 11 kwietnia 2024: po ponad 3 latach średnio 2,5% zamiast 7,8%; 23 kwietnia 2024: referencje od dyrektora szkoły
RYS. Nr. AQ-BL-FRA — Przebieg realizacji w latach 2020–2024

Wentylacja w piwnicy: druga połowa roboty

Osuszanie zatrzymuje wodę, którą mur ciągnie z gruntu. Nie usuwa jednak wilgoci z powietrza. W piwnicy ta wilgoć ma łatwo: ściany i posadzka są chłodne, więc para wodna z powietrza skrapla się na nich. Wtedy mur przy powierzchni znowu jest mokry, choć woda z gruntu już do niego nie idzie.

W styczniu 2022 roku powietrze w piwnicy szkoły miało 96,6% wilgotności. Szkoła miała już w piwnicach wentylację mechaniczną, a przy części budynku wykonaną izolację pionową. Zaleciliśmy, żeby z wentylacji korzystać stale, a nie od czasu do czasu.

Wentylacja to stały nawiew i wywiew powietrza. Dlatego warto sprawdzić, czy nawiewnik w oknie naprawdę wpuszcza powietrze. Działa wtedy, gdy ma szczelinę wyfrezowaną w ramie okna, a sama listwa przykręcona do ramy niczego nie wentyluje. Piwnicę przez okna wietrz wtedy, gdy na zewnątrz jest chłodno. W upał ciepłe powietrze oziębia się w piwnicy i oddaje wodę na ściany. Więcej o tym, kiedy powietrze jest za wilgotne, piszemy w poradniku o wilgotności powietrza w domu.

Czego świadomie nie zrobiliśmy

Nie kuliśmy ani nie podcinaliśmy murów pod izolację poziomą. Do pomiarów pobieraliśmy tylko małe próbki muru.

Wynik: pomiary w tych samych miejscach

Wykres. Średnia wilgotność muru: z 7,8% do 2,5%. Średnia z 7 miejsc pomiaru: 7,8% (gru 2020, montaż), 2,5% (kwi 2024, po ponad 3 latach)
RYS. Nr. AQ-BL-FRA — Średnia wilgotność muru przy montażu i po ponad trzech latach
Schemat: 5 miejsc pomiaru w budynku szkoły z 6 punktami na wysokości od 30 do 70 cm, z wilgotnością muru w grudniu 2020 i w kwietniu 2024. Miejsce 2 na wysokości 30 cm: z 10,16% do 2,03%.
RYS. Nr. AQ-BL-FRA — Te same miejsca w grudniu 2020 i w kwietniu 2024 roku

W kwietniu 2024 roku średnia wilgotność w tych samych 7 miejscach spadła z 7,8% do 2,5%. Najmocniej wyschły dolne części ścian. Na wysokości 30 cm mur zszedł z 8,06% do 1,12% i z 10,16% do 2,03%, a na wysokości 40 cm z 7,61% do poniżej 1%. Ściana w piwnicy zeszła z 5,09% do 1,39%.

W notatce z tej wizyty zapisaliśmy, że obiekt został osuszony z wilgoci kapilarnej. Inną szkołę z piwnicą, osuszaną razem z izolacją pionową, opisujemy w realizacji Szkoły Muzycznej w Jeleniej Górze, a przedszkole z wilgotną piwnicą w realizacji z Kępna.