Sanktuarium św. Szymona z Lipnicy to niewielki murowany kościół z XVII wieku, wpisany do rejestru zabytków. Należy do parafii św. Andrzeja Apostoła w Lipnicy Murowanej. Kościół nie jest ogrzewany, a jego mury były zawilgocone od dołu przez wilgoć podciąganą z gruntu.

Stan przed: najwięcej wody tuż nad posadzką
Przy montażu, w listopadzie 2017 roku, zmierzyliśmy mury w czterech miejscach kościoła. Najwięcej wody było nisko, na wysokości 30 cm: 13,55%, 11,83% i 11,00%. Tynk w dolnej części ścian był zasolony, a sól ściąga wilgoć z powietrza. Kościół nie jest ogrzewany, więc jego mury długo zostają zimne po zimie.
Co zrobiliśmy
29 listopada 2017 roku zamontowaliśmy system osuszania pod chórem. Wracaliśmy z pomiarami w tych samych miejscach po roku, po dwóch latach i w marcu 2021 roku. Parafia dostała od nas zalecenia dotyczące tynków i wietrzenia kościoła.

Czego świadomie nie zrobiliśmy
Nie kuliśmy ani nie podcinaliśmy zabytkowych murów pod izolację poziomą. Nie kazaliśmy też skuwać starych tynków zaraz po montażu.
Kiedy mur schnie, woda wynosi sól ku powierzchni. Przez pierwszy rok stary tynk działa jak bufor i przyjmuje tę sól. Potem trzeba go usunąć, bo nasycony solą zaczyna ściągać wilgoć z powietrza. W Lipnicy zasolone tynki w dolnej części wnętrza wymieniono w 2021 roku, już na suchym murze. Parafia położyła tynki renowacyjne i farbę silikatową, według projektu zaakceptowanego przez konserwatora zabytków. Co się dzieje, gdy nowy tynk trafi na mur za wcześnie, pokazujemy na przykładzie budynku w Pułtusku.
Wynik: pomiary w tych samych miejscach


Po roku średnia wilgotność w tych samych 9 miejscach spadła z 7,7% do 3,4%, a w marcu 2021 roku do 1,6%. To spadek o 78,6%, a wilgotność spadła we wszystkich miejscach pomiaru. Najbardziej zawilgocone miejsce, na wysokości 30 cm, zeszło z 13,55% do 2,02% wody.
W listopadzie 2021 roku, już po wymianie tynków, technik obejrzał ściany. W notatce z tej wizyty zapisaliśmy: w kościele brak jest objawów wilgoci. Inny kościół, który osuszaliśmy przed remontem elewacji, opisujemy w realizacji z Sokołowa Podlaskiego.
| Miejsce pomiaru | Przed | Po | Zmiana |
|---|---|---|---|
| Miejsce 4, na wysokości 30 cm | 13,55% (2017) | 2,02% (2021) | spadek o 85% |
| Miejsce 1, na wysokości 30 cm | 11,83% (2017) | 1,86% (2021) | spadek o 84% |
| Miejsce 2, na wysokości 30 cm | 11,00% (2017) | 1,81% (2021) | spadek o 84% |
| Miejsce 1, na wysokości 93 cm | 10,32% (2017) | 1,85% (2021) | spadek o 82% |
| Miejsce 3, na wysokości 30 cm | 4,95% (2017) | 2,63% (2021) | spadek o 47% |
| Miejsce 2, na wysokości 60 cm | 4,61% (2017) | poniżej 1% (2021) | spadek o ponad 78% |
| Miejsce 2, na wysokości 90 cm | 4,45% (2017) | 1,58% (2021) | spadek o 64% |
| Miejsce 4, na wysokości 60 cm | 4,21% (2017) | poniżej 1% (2021) | spadek o ponad 76% |
| Miejsce 1, na wysokości 60 cm | 3,97% (2017) | poniżej 1% (2021) | spadek o ponad 74% |
- 01Zasolonego tynku nie skuwaj od razu po montażu osuszania. Najlepszy moment to co najmniej rok później, gdy stary tynk przyjmie sól wychodzącą z muru.
- 02Nowy tynk na zasolonym murze kładź jako renowacyjny, przepuszczający parę, i maluj farbą silikatową. Bez gipsu i bez tynków z dużą ilością cementu.
- 03W zabytku wymianę tynków przygotuj według projektu zaakceptowanego przez konserwatora zabytków.
- 04Nieogrzewany kościół wietrz tylko wtedy, gdy na zewnątrz jest chłodniej niż w środku, najlepiej we wrześniu, październiku i listopadzie. Wietrzenie w upały nawilża mury i posadzkę.
Kiedy ten przypadek jest podobny do Twojego?
- Mury zabytkowego kościoła są zawilgocone od dołu, najbardziej tuż nad posadzką.
- W dolnej części ścian jest zasolony, uszkodzony tynk i planujesz jego wymianę.
- Kościół nie jest ogrzewany.
- Budynek jest zabytkiem i nie chcesz kuć ani podcinać murów.
- Parafia potrzebuje udokumentowanych pomiarów dla konserwatora zabytków albo rady parafialnej.
Najczęstsze pytania
Gdzie w kościele montuje się urządzenie?
Jak mierzyliście wilgotność muru?
Czy ta metoda nadaje się do naszego kościoła?
Masz wilgoć w grubym murze, którego nie chcesz rozkuwać?
Zawsze zalecamy zacząć od krótkiej rozmowy — nasz konsultant oddzwoni i pomoże dobrać najbardziej optymalne rozwiązanie pod Twój przypadek. Opisz sytuację i wyślij zdjęcia ścian. A jeśli już wiesz, czego potrzebujesz — zamów diagnostykę od razu.

