Przy ul. Okrzei w Jeleniej Górze stoją obok siebie dwie ceglane kamienice wspólnot mieszkaniowych: Okrzei 5 i Okrzei 1/1a. Obie są w całości podpiwniczone, a lokatorzy skarżyli się na dużą wilgoć. W czerwcu 2009 roku, dzień po dniu, zamontowaliśmy system osuszania w obu budynkach.

Karta realizacji: dwie kamienice wspólnot przy ul. Okrzei w Jeleniej Górze, montaż w 2009 roku; obiekty: dwie ceglane kamienice, całe podpiwniczone, w trakcie prac: bez kucia i podcinania murów, prace wspólnot: izolacja pionowa piwnicy i drenaż, pomiary: te same miejsca, 2009–2012; Okrzei 5, średnia wilgotność muru po roku: z 5,7% do 1,6%
RYS. Nr. AQ-BL-JEL — Karta realizacji

Stan przed: wilgoć od dołu i woda z boku

W obu budynkach mury zawilgacała wilgoć podciągana z gruntu. Do ścian piwnic dochodziła też woda z boku, z gruntu, a w Okrzei 5 także woda z rur spustowych. Odprowadzała ją stara kamionkowa rura pod posadzką piwnicy, przez którą piwnica często była zalewana. W korytarzu piwnicy Okrzei 5 mur na wysokości 30 cm miał 13,65% wody.

Co zrobiliśmy

15 czerwca 2009 roku zamontowaliśmy system osuszania w Okrzei 5, a 16 czerwca w Okrzei 1/1a. W Okrzei 5 urządzenie wisi pośrodku piwnicy, w Okrzei 1/1a dwa urządzenia wiszą w piwnicach po przekątnej budynku. W obu budynkach zmierzyliśmy mury w tych samych miejscach przy montażu, po roku i po trzech latach. Obie wspólnoty dostały od nas zalecenia, jak odciąć wodę z boku i z zewnątrz.

Oś czasu realizacji. 15 czerwca 2009: montaż w Okrzei 5 i pomiar wyjściowy; 16 czerwca 2009: montaż w Okrzei 1/1a i pomiar wyjściowy; 29 grudnia 2009: Okrzei 5, izolacja pionowa, drenaż i nowe rynny gotowe; 23 czerwca 2010: po roku Okrzei 5 średnio o 72% mniej wody, Okrzei 1/1a o 54%; 17 maja 2012: po 3 latach Okrzei 1/1a o 63% mniej, już po izolacji pionowej; 2 sierpnia 2012: zarządca, po 3 latach mury zostały osuszone
RYS. Nr. AQ-BL-JEL — Przebieg realizacji w latach 2009–2012

Czego świadomie nie zrobiliśmy

Nie kuliśmy ani nie podcinaliśmy murów pod izolację poziomą. Do pomiarów pobieraliśmy tylko małe próbki muru. Izolację pionową i drenaż zrobiły same wspólnoty, bo to inna droga wody niż ta, którą zatrzymuje osuszanie.

Wynik: oba budynki wyschły

Wykres. Okrzei 5, średnia wilgotność muru: z 5,7% do 1,6%. Średnia z 19 miejsc w Okrzei 5: 5,7% (cze 2009, montaż), 1,6% (cze 2010, po roku), 1,6% (maj 2012, po 3 latach)
RYS. Nr. AQ-BL-JEL — Okrzei 5: średnia wilgotność muru przy montażu, po roku i po trzech latach
Schemat czterech miejsc pomiaru, po dwa w każdym budynku, z wilgotnością muru w czerwcu 2009 i w czerwcu 2010. Okrzei 5, ściana wewnętrzna na wysokości 30 cm: z 7,94% do 2,60%. Okrzei 1/1a, ściana wewnętrzna na wysokości 30 cm: z 6,75% do 3,31%.
RYS. Nr. AQ-BL-JEL — Te same miejsca w obu budynkach w czerwcu 2009 i w czerwcu 2010 roku

W Okrzei 5 średnia wilgotność w 19 miejscach pomiaru spadła w rok z 5,7% do 1,6%, czyli o 72%. Po trzech latach wciąż wynosiła 1,6%. Ściana w korytarzu piwnicy na wysokości 30 cm zeszła z 13,65% do 4,22% wody.

W Okrzei 1/1a po roku średnia w 24 miejscach spadła z 4,6% do 2,1%, czyli o 54%. W 2012 roku część miejsc na ścianach zewnętrznych przykrywało już nowe ocieplenie. W 16 miejscach, które dało się zmierzyć, średnia spadła z 5,1% do 1,9%, czyli o 63%.

Dwa tygodnie przed pomiarem w 2010 roku ulewa zalała piwnice obu budynków wodą cofającą się z kanalizacji, na około 10 cm. Mimo to wynik po roku był dobry, a mieszkańcy mówili, że w mieszkaniach na parterze zniknął zapach wilgoci. W sierpniu 2012 roku zarządca obu budynków napisał, że po trzech latach od instalacji mury zostały osuszone.

Dlaczego w Okrzei 5 poszło szybciej

Osuszanie zatrzymuje wodę, którą mur podciąga z gruntu od dołu. Do ścian piwnicy woda dochodzi jednak także z boku, z gruntu, i z zewnątrz, z rynien i rur spustowych. Tę wodę zatrzymują izolacja pionowa piwnicy, drenaż i sprawne rynny.

W Okrzei 5 wspólnota zrobiła to w ciągu pół roku od montażu. Usunęła kamionkową rurę spod posadzki piwnicy, wykonała drenaż wokół budynku ze studzienkami i osobne odprowadzenie wody z rur spustowych. Ściany piwnicy dostały izolację pionową osłoniętą folią kubełkową, a dach, kominy, rynny i rury spustowe zostały naprawione albo wymienione. Mur stracił obie drogi wody naraz i większość wilgoci zeszła z niego w pierwszym roku.

W Okrzei 1/1a osuszanie od początku zatrzymywało wodę od dołu, a izolację pionową, drenaż i docieplenie elewacji wspólnota zrobiła przed pomiarem w 2012 roku. Spadek dochodził wolniej, ale doszedł do tego samego celu: suchych murów. O odprowadzaniu wody spod ścian piszemy w poradniku o drenażu opaskowym, a inną wspólnotę w Jeleniej Górze opisujemy w realizacji przy ul. Mickiewicza 8.