Kasztel w Szymbarku to dwór obronny z około 1540 roku, z czterema wieżami w narożnikach i wysoką attyką. W 2010 roku przechodził gruntowny remont, po którym przeniosło się do niego muzeum.

Karta realizacji: Kasztel w Szymbarku, montaż w 2010 roku; obiekt: dwór obronny z około 1540 roku, mury: kamień, 1,3 m grubości, w trakcie prac: remont przed otwarciem muzeum, pomiary: 8 miejsc, 2010–2014; średnia wilgotność muru w 8 miejscach po czterech latach: z 12,4% do 5,8%
RYS. Nr. AQ-BL-SZY — Karta realizacji

Stan przed: mokre kamienne mury

Mury kasztelu są z kamienia i w piwnicy oraz na parterze mają 1,3 m grubości. Przy montażu, w sierpniu 2010 roku, elewacja miała nisko nad ziemią do 24,13% wody, a wilgoć podciągana z gruntu sięgała na niej do 1,5–1,9 m wysokości. Ściana piwnicy poniżej gruntu miała do 16,52% wody.

Co zrobiliśmy

3 sierpnia 2010 roku zamontowaliśmy system osuszania w piwnicy kasztelu, a dzień później drugi w sąsiedniej oficynie dworskiej. W trakcie remontu wykonano izolację pionową fundamentów i ogrzewanie podłogowe. Kontrole z pomiarami były co roku do 2014 roku i jeszcze raz w 2022 roku.

Oś czasu realizacji. 3 sierpnia 2010: montaż i pomiar wyjściowy; 12 listopada 2010: koniec remontu, otwarcie kasztelu; 17 września 2013: serwis po trzech latach; 10 września 2014: po 4 latach średnio 5,8% zamiast 12,4%; 31 maja 2022: kontrola, ściana piwnicy 1,15%
RYS. Nr. AQ-BL-SZY — Przebieg realizacji w latach 2010–2022

Czego świadomie nie zrobiliśmy

Nie kuliśmy ani nie podcinaliśmy kamiennych murów kasztelu pod izolację poziomą.

Wynik: pomiary w tych samych miejscach

Wykres. Średnia wilgotność muru: z 12,4% do 5,8%. Średnia z 8 miejsc pomiaru: 12,4% (sie 2010, montaż), 5,8% (wrz 2014, po 4 latach)
RYS. Nr. AQ-BL-SZY — Średnia wilgotność muru w 8 miejscach przy montażu i po czterech latach
Schemat czterech miejsc pomiaru na wysokości od 23 do 192 cm, z wilgotnością muru w sierpniu 2010 i we wrześniu 2014. Na elewacji na wysokości 23 cm: z 24,13% do 5,57%. W piwnicy pod gruntem: z 16,52% do 7,06%.
RYS. Nr. AQ-BL-SZY — Te same miejsca przy montażu i po czterech latach

Po czterech latach średnia wilgotność muru w 8 tych samych miejscach spadła z 12,4% do 5,8%. Najbardziej mokre miejsce na elewacji, na wysokości 23 cm, zeszło z 24,13% do 5,57%. Raport z serwisu w 2014 roku przyjmuje dla piaskowca i spoiny wapienno-piaskowej dopuszczalną wilgotność 6%, a elewacja zeszła poniżej tej granicy.

Wolniej schła ściana piwnicy poniżej poziomu gruntu: w 2014 roku miała od 7,06% do 8,74% wody. Wilgoć wnika w nią z boku, z gruntu, a tego gwarancja osuszania nie obejmuje: efekt zależy od izolacji pionowej wykonanej w remoncie.

W sąsiedniej oficynie dworskiej, osuszanej od 4 sierpnia 2010 roku, średnia wilgotność muru w 8 miejscach spadła po trzech latach z 4,7% do 2,1%.